Loài Kiến

3. Kiến, nhà bách nghệ:

Xin kể thêm một số tài của kiến, để chúng ta không nghĩ rằng kiến chỉ là đám lính chiến hung hăng. Kiến rất đa tài, và thực sự vườn chúng ta hưởng lợi từ tài nghệ của kiến rất nhiều nhưng chưa được đánh giá đúng mức.

  • Kiến, người lao công: nhờ kiến mà chúng ta khỏi phải dọn dẹp những xác chết thối rữa, ô nhiễm.
    Hơn nữa, cơm thừa canh cặn, chén bát dính dầu mỡ lẽ ra đều được kiến thu dọn nếu chúng ta không quá dị ứng với chúng, mỗi khi chúng định vào nhà phụ giúp chúng ta.
  • Kiến ủ phân và bón phân: nhiều loài kiến cắt lá hay thu gom lá, vỏ cây mục về để trồng nấm, nhờ đó chúng đã phân hủy một phần thực vật thành phân hữu cơ.
    Có thể nói cùng với mối, kiến đã nhai nát hàng tấn chất hữu cơ nữa trong vườn trong quá trình làm tổ, đào hang, dọn đường đi và những công trình công cộng khác của chúng.
  • Thụ phấn cho cây: điều này chúng ta ngỡ chỉ có ong bướm, nhưng thật ra kiến cũng ăn mật hoa và phấn hoa, như loài kiến trong hình đây. Khi di chuyển từ bông hoa này sang bông hoa khác, kiến vô tình đã thụ phấn cho cây.

Lợi ích của kiến với vườn còn rất nhiều, chỉ sợ kể không hết, từ xới đất, gieo hạt, ươm mầm, vận chuyển hạt giống đi nơi khác đều có đóng góp của kiến cả.

4. Kiến, thông tín viên:

Nếu quan sát trong thời gian dài, chúng ta có thể thấy rằng chỉ riêng kiến cũng cung cấp nhiều thông tin quý giá cho chúng ta trong việc làm vườn.

  • Có loài kiến thích gắn bó với ít loại cây. Vì vậy khi trồng những cây này chúng ta biết có loại kiến này. Ngược lại khi phát hiện ra những con kiến nọ trong vùng nọ chúng ta sẽ đoán ra loại cây phải có :v . Ví dụ như hôm trước khi nói kiến vàng chúng ta dễ biết ngay đó là nơi nhiều cây thân gỗ, lá rộng, đặc biệt là cây ăn quả.
  • Mở rộng ra, biết một loài kiến còn biết kiểu sinh cảnh khu vực. Ví dụ: Kiến lửa là loài thích nghi tốt với nhiều môi trường, nhưng nơi ở phổ biến của chúng thường là nơi trống trải, hơi ẩm. Vì vậy chúng ta dễ gặp chúng ở những vùng cây ngắn ngày, nhất là có trồng đậu, bắp.
  • Kiến cũng nằm trong chuỗi thức ăn, vì vậy thấy một loài kiến chúng ta có thể đoán loài vật xuất hiện trước nó, và loài sẽ xuất hiện sau nó. Ví như, có rầy rệp thường là sẽ có kiến. Có những loài như kiến gỗ sẽ có chim gõ kiến đến tìm chúng làm thức ăn.
  • Dấu hiệu chỉ báo tình trạng hiện tại và hướng phát triển trong tương lai của vườn. Ngày nhỏ nhà mình ở gần rừng có hay gặp một loài kiến rừng rất to, đốt rất đau. Khi rừng bị đốn sạch thì không còn nữa. Nhưng gần đây mình ghé một vườn theo hướng vườn rừng thì bất ngờ lại gặp. Rõ ràng việc vườn đang rừng hóa đã cung cấp lại môi trường sống cho loài này. Mà đây cũng không phải trường hợp cá biệt, rất nhiều loài kiến gắn với môi trường rừng, sự xuất hiện của chúng trong vườn cho thấy vườn có đúng hướng không, và tương lai thế nào.

Ngoài những thông tin này, ai cũng biết kiến có thể dự báo mưa bão. Biết loài sâu hại chiếm ưu thế, mức độ ô nhiễm/trong lành của vườn,… Có thể nói thông tin nhận được từ kiến là vô tận. Cái khó của chúng ta là đọc hiểu được chúng. Chỉ có cách duy nhất là quan sát trực tiếp, vì chẳng có tài liệu nào có thể nói rõ về điều này.

Lấy một ví dụ điểm hình về việc xuất hiện quá nhiều kiến vàng trong vườn thì chỉ thị điều gì:

  • Có kiến vàng nghĩa là vườn chị cũng có nhiều rệp sáp, rầy lá, rầy sừng chứ sao nữa chị, có bọn rầy rệp này nghĩa là cây đang có đọt non. Có đọt non nghĩa là gần đây trời nhiều mưa, nhưng còn nóng hầm lắm. Mặt khác có bọn rầy rệp này thì dễ có các loài chim tìm mồi trên ngọn lá: huýt cô, chim sâu, chim chích, hút mật.
  • Kiến vàng có thể xem là chỉ thị của cây ăn quả, vì nơi nào nhiều cây ăn quả dễ có sâu bướm ngài, rầy rệp, và các loại côn trùng khác mà kiến vàng mê bọn này cực kỳ.
  • Có kiến vàng nhiều thì nghĩa là cây thân gỗ trong vườn mình đang phát triển hơn, vì kiến vàng chỉ làm tổ chủ yếu trên cây gỗ, nhất là những cây lá rộng.
  • Có kiến vàng nhiều cũng nghĩa là vườn mình trong lành hơn, vì bọn này cực kỳ nhạy cảm với các thứ hoá chất (người ta xịt thuốc ấy, mấy loại kiến kia xịt đi xịt lại không chết, còn kiến vàng dính trúng thuốc là đi ngay luôn :v).
  • Có kiến vàng cũng là vườn mình đang đa dạng động vật hơn, bởi bọn kiến này cực kỳ tham ăn. Dăm ba con rầy rệp không đủ nuôi bụng nó đâu.
  • Còn nữa, đầu mùa mưa nhiều kiến vàng là tại nó đang động tổ nên mình dễ cảm giác thế, nên nó phải sửa tổ. Với lại hiện tại kiến non đang nhiều nên nó phải đi tìm thức ăn nhiều. Rồi còn kiến chúa non sắp đi làm tổ mới nữa, kiến đực thì đi làm phi tần :v….

Nói chung mình nghĩ cái gì nhiều quá cũng không tốt, kiến vàng trong vườn nhiều nghĩa là hướng cân bằng của vườn đang bị kiến vàng kiểm soát. Nó là loài săn mồi ưu thế trong vườn mình, nên cũng có lợi có hại. Một mặt nó hạn chế bớt sâu, mặt khác nó cũng chặn luôn loài săn mồi khác.

Kiến vàng nhiều nghĩa là đế chế kiến trong vườn đang hùng mạnh đó, tại bọn kiến này nhiều tổ vậy chứ, nó là một mạng lưới có chung gốc hết đó. Lỡ gốc lung lay là cả đế quốc đi luôn.

Có kiến vàng trên cây phiền với mình chứ cây cũng không hề gì vì nó chỉ làm tổ trên lá. Mà cũng bớt được cây bị mấy con kiến nhỏ nhỏ đục lỗ, khoan hư cả cây (mình thấy cứ có kiến vàng là không có loại kia).

Nếu đến mùa thu hái trái cây, mà lượng kiến đột nhiên tăng lên nhiều, ta có thể lấy cây sào chọc vỡ mấy tổ kiến trước đó 2-3 ngày. Làm vậy không hại quá vì kiến sẽ làm tổ lại ngay thôi, nhưng khi chọc vỡ tổ kiến mình giảm đi một số kiến non trong tổ, hơn nữa kiến phải làm lại tổ nên bớt cắn mình chút ? nhớ là phải chọc trước vài ngày, chứ chọc xong hái luôn, hay ngày hôm sau hái, kiến đang sùng máu nó trả thù mình chạy không kịp.

Ý kiến của bạn

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to Top
Scroll to Top