Hôm trước Xanh nói chuyện với Đức và Như (gia đình trong câu chuyện này https://www.xanhshop.com/chan-dung-nong-dan/song-don-gian-voi-tai-nguyen-huu-han/), hai bạn vừa có trải nghiệm ở Vườn đa tầng tán đi qua cơn bão Yagi tại Bắc Giang. Hôm nay Xanh muốn viết lại những chia sẻ của hai bạn:
Trước bão:
Mọi người chủ quan vì nghĩ rằng bão cũng nhỏ thôi, hoặc địa hình nhiều núi thế này bão sao tác động nổi. Nên cả làng cũng không chuẩn bị gì nhiều.
Chiều ngày 7/9 bão bắt đầu vào, gió lật tung mái fibro xi măng nhà bếp, cây cối bị vặn xoắn, gió thét gào.
Sau bão:
Mẹ Đức bảo – hơn 60 năm nay bà chưa thấy cơn bão nào lớn đến thế.
Còn khu vườn 2hecta của gia đình:
- Có chưa đến 100 cây gãy đổ + bật gốc.
- Nông sản (cây đang ra trái, rau màu) gần như không bị ảnh hưởng.
Hàng xóm: đa số trồng keo, tràm, những vườn nào nằm đúng hướng gió thì gần như cây đổ rạp như ngả rạ, đổ hàng loạt, cây nằm bẹp lép dưới đất.
Khi nhìn vườn mình rồi vườn hàng xóm, có thể coi như cùng địa thế, cùng hướng gió, nhưng vườn Đức Như có những lợi thế:
1. Khoảng 5000m2 là cây tràm hơn 10 tuổi, có cây đường kính thân 30-40cm. Khu vực này là bìa vườn, Đức xác định sẽ dưỡng rừng, vì biết thể nào gió cũng đánh theo hướng ấy, nên cần có một vành đai chắn nơi gió đi vào. Khu vực này là tầng cao nhất của vườn hiện tại.
Sau bão khu này chỉ một ít cây bị bật gốc, còn lại cây bị xiên xiên hoặc bị gió xoắn cho gãy ngang thân hay gãy ngọn, hay tuốt hết lá. Nhìn chung cũng còn coi được, và đây là khu “tan hoang nhất của vườn”
Thật ra, tụi mình đã rời vườn để lại cho bố mẹ coi sóc, nên các cụ cắt hết cây rừng tái sinh mình dưỡng (3-4 năm) trong khu này, chứ nếu chúng còn mình nghĩ tình hình sẽ tốt hơn nữa.
2. Tiếp đó là khu cây ăn trái, xen lẫn cây rừng trồng đã 3-5 năm tuổi. Cứ cây nào trồng hom, hay mua giống bên ngoài là y như rằng bật gốc. Còn lại toàn bộ cây trồng bằng hạt gần như đứng vững, hoặc bị xiên xẹo tí xíu.
Và mình còn quan sát thấy: cứ cây trồng thành cụm thì chúng còn y nguyên thậm chí còn không bị nghiêng, điển hình là hàng phượng, phượng nổi tiếng giòn nhưng chúng ngon lành sau bão.
Tuy nhiên cây nào to cao vượt lên mà xung quanh trống, thì chúng cũng bị bật gốc, dù là trồng từ hạt.
Điều kỳ diệu là hầu như đứa cao nhất sẽ hứng hết còn tán dưới như quýt ngọt, chanh vẫn đầy quả, sim, hàng đào mơ mận cũng ổn luôn. Thậm chí hoa cũng còn nguyên trên cành.
3. Hàng rào quanh vườn là hàng tre, cùng vài loại cây cao, thì cây tre nào trồng bằng hom cũng bật gốc hết dù đã 4-5 năm tuổi. Tuy nhiên tre trồng từ hạt lại còn y nguyên.
Mình nghĩ rằng, việc có vùng đệm chắn đúng hướng gió thuộc tầng cao, cùng khu vườn đa tầng tán bổ trợ lực cho nhau, nên vườn mới chịu được sức gió bão như vậy.
Có thể phỏng đoán của mình là sai, nhưng nhìn vườn nhà, rồi nhìn sang hàng xóm xung quanh (keo đổ, bật gốc hàng loạt) thì phỏng đoán của mình có cơ sở đấy chứ.
Cảm ơn Đức và Như đã dành cả buổi chiều kể cho Xanh nghe những trải nghiệm này.
Bão Yagi, tháng 09/2024