Em bắt đầu một chuyến đi bụi dài kì vì nghe về một nơi chốn, nơi mà mọi người từ nhiều vùng miền tụ hợp lại và sống nương tựa vào nhau. Khi nghe đến số lượng người, cùng với cách thức mà nơi ấy được vận hành: “tinh thần tự nguyện”. Thì em mới nảy lên ý nghĩ muốn tới đó hiểu thật rõ: “Tại sao một cộng đồng đông đúc như vậy, mà có thể vận hành hoàn toàn trên tinh thần tự nguyện.”
Sau khi ở đó nhiều ngày, quan sát nhiều ngóc ngách, gặp nhiều người, tự nhiên em thấy việc tạo lập một cộng đồng, một ngôi làng, cũng giống như cách gầy dựng một gia đình:
- Cần có ít nhất một “linh hồn” vững chãi. Bạn cứ nhìn vào một công ty thành công, một tổ chức bền bỉ, thậm chí một gia đình yên ấm, bạn luôn thấy có ít nhất một người vững chãi để giữ hồn cốt cho tập thể ấy. Người mà cho dù có bất kì biến cố nào xảy ra, họ luôn là chính mình, họ luôn cư xử dựa trên những giá trị chung mà tổ chức đã đồng thuận.
- Chung giá trị. Nói giá trị thì hơi mông lung, nhưng cụ thể hóa nó là: lối sống, lối canh tác, lối làm người …
- Tinh thần cho đi. Dễ hiểu hơn là nội tại mỗi người luôn hiển hiện tình yêu thương, vì khi yêu khi thương rồi người ta sẵn sàng cho đi tất cả, không tính toán. Vì yêu thương ta sẽ dung hòa và tôn trọng những khác biệt.
Tại sao một gia đình lại êm ấm, tại vì nơi ấy người này sẵn sàng cho người kia mọi thứ chẳng tính toán, chẳng thiệt hơn. Em có cảm giác, nếu chẳng có tinh thần cho đi, thì một cộng đồng mãi là một tập hợp người về mặt hành chính.
Khi ngồi viết những dòng này, em chợt nhận ra: tinh thần cho đi thuần túy có thể giải quyết mọi vấn đề. Chẳng cần có “thủ lĩnh”, cho dù có bao nhiêu khác biệt, thì sự cho đi thuần túy, sẽ lấp đầy được hết mọi khoảng trống. Để dù ta sống ở đâu, thì cũng là một cộng đồng đầy tình người.
Sự cho đi ở cộng đồng em đến thăm không chỉ là vật chất, không chỉ là khi họ có điều kiện, hay sẵn sàng. Sự cho đi hiển hiện như hơi thở. Ngày rời đi, em đã hiểu, tại sao cộng đồng đông đúc ấy lại có thể vận hành trên tinh thần tự nguyện. Bởi vì họ đang thực hành tinh thần cho đi. Có thể bây giờ họ cố gắng dùng “lí trí” nhắc nhở mình thực hành. Có thể bây giờ họ còn cần nương tựa vào một “linh hồn vững chãi”. Nhưng em tin, rồi một ngày nào đó, tinh thần cho đi sẽ hiện hữu tự nhiên bên trong họ.
Em cảm nhận dường như bản thân đã được lập trình để sống theo thói quen cố LẤY. Làm gì, nghĩ gì, cũng là để đạt được, lấy được điều gì đó – Luôn có kì vọng. Ban đầu có lẽ biết lấy vừa đủ, lâu dần bước qua giới hạn và lấy quá mức lúc nào chẳng hay. Nhưng khi ở tại cộng đồng ấy, họ cho em cách nghĩ khác: có lẽ lập trình “nguyên thủy” của ta là sống để CHO. Cho đi tất thảy, chẳng chấp niệm điều gì. Tạo hóa nhào nặn chúng ta cũng như thế giới này luôn là những điều đẹp đẽ, và đủ đầy. Nên chẳng thể vì cho mà ta sẽ thiếu. Cho đi, rồi rỗng rang, mới có thể tiếp nhận được điều gì đó mới mẻ. Nói thì hay vậy, nhưng cũng tự hỏi chính mình, mất bao nhiêu lâu để thay đổi tập tính thói quen cố LẤY này. Có lẽ là dành cả đời, để từ từ chỉnh sửa lại chính mình vậy.
Tóm lại, có rất nhiều anh chị hỏi tụi em về chuyện Lập Làng, thì bài viết này là câu trả lời của Xanh ạ.
Cộng đồng cho đi, tháng 04/2022